Kalwaria wokół Góry św. Anny, Góra św. Anny

Typ aktywności: Spacer
Typ konta: Pielgrzymowanie, Kult religijny, Dla Rodzin, Historia
Długość trasy: 4.33 km
Czas podróży (w minutach): 1h
Stopień trudności: Łatwy

Kalwaria na Górze Świętej Anny – zespół 26 wolnostojących kaplic Drogi Męki Pańskiej i Dróżek Matki Boskiej, 6 kaplic maryjnych i kaplicy św. Józefa.
Góra Świętej Anny jest jednym z najpiękniejszych zakątków Śląska. Pielgrzymów przyciągają jej dwa klejnoty: cudami słynąca figurka świętej Anny Samotrzeciej i kalwaria z kaplicami. W ciągu wieków góra miała różne nazwy. Jedna z najstarszych brzmiała: Góra świętego Jakuba. Być może tędy prowadził szlak pątniczy do Santiago de Compostela. Pewne jest, że taki szlak wiódł z Estonii przez Śląsk (Mysłowice), a zatem także przez Górę Świętej Anny. Do pątników idących tym szlakiem dołączali też Ślązacy. Pierwszy kościół na Górze Świętej Anny został zbudowany w latach 1480-1485 z fundacji braci Mikołaja i Krzysztofa Strzałów, właścicieli gruntów w Porębie, Leśnicy i Żyrowej. Był to czas, kiedy na Śląsku ożywił się kult świętej Anny, wzmocniony synodem wrocławskim w 1509 r. Na tym synodzie postanowiono dzień świętej Anny obchodzić bardzo uroczyście. Pierwszą zaś udokumentowaną wzmiankę o kościele na Górze Chełmskiej z 25 VI 1516 r. zawiera pismo biskupa wrocławskiego Jana V Turzo, dotyczące przekazania przez Mikołaja Strzałę kaplicy na Górze Chełmskiej pod aministrację proboszcza z Leśnicy. Ożywiony kult świętej Anny i masowe pielgrzymki rozpoczęły się od momentu sprowadzenia relikwii rzekomo z Francji. Napływ pielgrzymów był bardzo wielki, stąd księża z Leśnicy nie potrafili podołać pracy. Pobożny hrabia Melchior Ferdynand Gaszyna, który w 1631 r. nabył Porębę i kościółek świętej Anny na Górze Chełmskiej, postanowił ulżyć im i sprowadził zakonników. Daremnie przez 30 lat starał się o dominikanów z Raciborza, na próżno też prosił franciszkanów z Gliwic. Opatrzność Boska spełniła jednak jego życzenie. W 1655 r. podczas najazdu szwedzkiego, reformaci lwowscy i krakowscy schronili się w gliwickim klasztorze Reformatów. Przebywając tam, skorzystali z zaproszenia hrabiego Melchiora Ferdynanda Gaszyny i przybyli na Górę Świetej Anny. Hrabia Melchior uzyskał na to zgodę Karola Ferdynanda Wazy, biskupa wrocławskiego i płockiego. Od razu zamieszkali w Leśnicy przy cmentarnym kościele Matki Bożej, a dopiero później, po wybudowaniu klasztoru, przenieśli się na Górę Świętej Anny. W uroczystość Wszystkich Świętych 1655 r. przybyli franciszkanie z prowincji małopolskiej na czele z o. Franciszkiem Rychłowskim, fundatorem konwentu i pierwszym w latach 1655-1658 przełożonym. Wraz z przybyciem franciszkanów rozpoczęto budowę pierwszego drewnianego klasztoru. Budowa trwała cztery lata (1655-1659). Klasztor funkcjonował aż do wzniesienia klasztoru murowanego w 1749 r. Dnia 6 VIII 1656 r. franciszkanie otrzymali klucze do kościoła i akt darowizny terenu. W ceremonii wręczania kluczy uczestniczyli Sebastian von Rostocket, baron Ignacy Wilczek oraz ksiądz Konstanty Iwanicki, proboszcz z Leśnicy. Również w sierpniu król Jan Kazimierz potwierdził akt darowizny kościoła na rzecz franciszkanów. Wieża zegarowa w zwieńczeniu dachu kościoła została zbudowana w 1868 roku. Przedsionek do kościoła pochodzi z czasów gwardiana o. Osmunda Laumanna (1872-1875). W przedsionku są płaskorzeźby przedstawiające modlitwę Jezusa w Ogrójcu oraz "Stabat Mater", czyli ukrzyżowanego Jezusa i stojącą Jego Matkę. W 1884 roku malarz Krachwitz z Ząbkowic Śląskich pomalował wnętrze kościoła farbą olejną. Przed rokiem 1947 w kościele ambona była usytuowana po prawej stronie, patrząc na ołtarz. Nad łukiem zaś była przedstawiona scena Ukrzyżowania i widniał napis: "Wykonało się. Tak Bóg umiłował świat", nawiązujący do motywu zbawienia, czyli do miłości bez granic Syna Bożego do ludzi. Obecny gotycko-barokowy wystrój kościół zawdzięcza rodzinie Józefa i Marii Mitschke z Głuchołaz, kiedy gwardianem był ojcie Bertold Altaner (1957-1962). Nie do końca wówczas wnętrze kościoła zdołano odnowić. Przeszkodził temu w 1964 r. wyjazd rodziny Mitschke do Niemiec. Po kilkudziesięciu latach Georg Mitschke, syn Józefa, w pełni zrealizował plan i zarazem testament swego ojca, odnawiając wnętrze kościoła. Tytuł bazyliki mniejszej kościół annogórski otrzymał 20 VI 1980 r. dzięki staraniom biskupa opolskiego Alfonsa Nossola z okazji 500-lecia tego sanktuarium. Kardynał Władysław Rubin, prefekt Kongregacji dla Kościołów Wschodnich, odczytał dekret Stolicy Apostolskiej, na mocy którego kościół św. Anny został bazyliką mniejszą. Uroczystości 500-lecia sanktuarium odbyły się 28 VI 1980 r. z udziałem Episkopatu Polski. Przewodniczył im kardynał Władysław Rubin. W czasie sumy pontyfikalnej do zebranych pielgrzymów przemówił z taśmy magnetofonowej Jan Paweł II. W czasie swojej drugiej pielgrzymki do ojczyzny 21 VI 1983 roku odwiedził on także Górę Świętej Anny. Tutaj modłił się, a potem spotkał z franciszkanami. Wydarzenie to upamiętnia tablica z napisem: "21 VI 1983 r. Modił się tu Ojciec Święty Jan Paweł II". Po południu Jan Paweł II uczestniczył w nieszporach na annogórskich błoniach. Wtedy też od diecezji opolskiej otrzymał ważący 17 kg srebrny relikwiarz z relikwiami świętego Jacka i błogosławionych Czesława i Bronisławy, pochodzących z rodu Odrowążów z Kamienia Śląskiego.

1 Grota Lourdzka

Nieopodal bazyliki św. Anny znajduje się Grota Lurdzka, która została ukończona w 1914 roku